Zawrotne lata. Szalona belle epoque

Co się działo w Europie i na świecie między 1900 a 1914 rokiem? Nie ulega wątpliwości, że schyłek belle epoque był nie tylko końcem starego świata, ale także początkiem zupełnie nowych czasów w dziejach ludzkości. Trzyodcinkowy serial „Zawrotne lata" ukazuje rewolucyjne zmiany, jakie zaszły w tym okresie w dziedzinie nauki, techniki, sztuki, ekonomii i życia codziennego.


Przypomnijmy kilka dat. Rok 1900 – wychodzi książka Zygmunta Freuda „Objaśnianie marzeń sennych", rok 1910 – „O psychoanalizie", dwa dzieła naukowe, które na zawsze zmienią nasze postrzeganie człowieka. Rok 1915 r. – Albert Einstein publikuje pracę o ogólnej teorii względności, która na zawsze zmieni nasze postrzeganie świata. Rok 1907 – Pablo Picasso maluje „Panny z Avignon" – dzieło, które na zawsze zmieni nasze postrzeganie piękna.

Niezwykły ferment panuje w owych czasach we wszystkich dziedzinach sztuki. Rok 1909 – Filippo Tommaso Marinetti publikuje Manifest futuryzmu, rok 1916 – w Zurychu otwarty zostaje dadaistyczny Cabaret Voltaire. Niesamowite zmiany zachodzą także w zakresie muzyki. Dzieła Ryszarda Staussa zapowiadają zbliżającą się rewolucję w muzyce poważnej, nadejście muzyki atonalnej i dodekafonii. W latach 1910, 1911 i 1913 Igor Strawiński prezentuje w Paryżu swoje trzy kompozycje, z których każda kolejna jest bardziej nowatorska i szokująca od poprzedniej – Ognisty ptak, Pietruszka, Święto wiosny.

Wielkie rewolucje zapowiada już końcówka XIX wieku. W roku 1885 Niemiec Karl Benz konstruuje automobil. Podczas wystawy światowej w 1900 roku w Paryżu publiczność zobaczy pierwszy samochód z napędem elektrycznym Ferdynanda Porsche'a. Zaledwie trzy lata później, w 1903 roku w Stanach Zjednoczonych powstaje fabryka Forda, która nie tylko wyposaży niezliczoną rzeszę ludzi w automobile, wprowadzi też rewolucyjny jak na owe czasy system produkcji masowej.

Rewolucyjne odkrycia odnotowuje też nauka. W roku 1900 Max Planck wprowadza nową stałą fizyczną, która później zostanie nazwana od jego nazwiska stałą Plancka. Jego koncepcja daje początek mechanice kwantowej. W roku 1903 Maria Skłodowska-Curie otrzymuje Nobla za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości, w 1911 roku – powtórnie, za wydzielenie radu i badanie pierwiastków promieniotwórczych. Już tylko krok dzielił naukowców od kolejnego przełomowego odkrycia. W 1915 r. Albert Einstein ogłasza teorię względności, która na zawsze zmieni nasze postrzeganie świata.

Wielkie zmiany zachodziły też w dziedzinie społeczno-politycznej. W 1903 roku została założona pierwsza organizacja sufrażystek. Jeszcze w roku 1893 Nowa Zelandia jako pierwsze państwo świata przyznała prawo wyborcze kobietom.

Wraz z pojawieniem się filmu (pierwszy pokaz zorganizowany przez braci Lumierre odbył się w roku 1895 w Paryżu), rodzi się przemysł rozrywkowy. Masowa rozrywka, nadmorskie kurorty, domy towarowe – to wszystko wynalazki początku XIX wieku! Niestety, ten wspaniały rozkwit nauki i sztuki musiał zostać wstrzymany - wybuchła I wojna światowa. Ale zanim jeszcze to się stało, świat zmienił się nie do poznania. Zapraszamy w podróż wehikułem czasu do szalonej belle epoque!

Redakcja 22/12/2014

Zobacz koniecznie

Przeczytaj też

Nie przegap!