Opłatek: czym jest i skąd pochodzi tradycja dzielenia się opłatkiem?

W wigilię dzielimy się opłatkiem, składając sobie życzenia. Dlaczego dzielimy się właśnie opłatkiem, co to oznacza i skąd pochodzi taki zwyczaj? Co symbolizuje opłatek i skąd się wzięła jego nazwa?

 

Zdjęcie z artykułu: Opłatek: czym jest i skąd pochodzi tradycja dzielenia się opłatkiem?
Zanim zasiądziemy do wigilijnej kolacji, zazwyczaj dzielimy się opłatkiem składając sobie wzajemnie życzenia.źródło:thinkstockphotos.com

Słowo opłatek wywodzi się z języka łacińskiego - "oblatum" i oznacza "dar ofiarny". Jest to bardzo cienki, biały płatek chleba. Wypieka się go, tak jak i chleb, z białej mąki i wody, jednak w odróżnieniu od tradycyjnego pieczywa, bez dodatku drożdży. Dziś nikt nie wyobraża sobie, żeby wigilia nie zaczęła się od tego symbolicznego rytuału, jakim jest dzielenie się opłatkiem.

Kiedy opłatek pojawił się w Polsce?

Zwyczaj łamania się opłatkiem pojawił się w Polsce w drugiej połowie XVIII wieku. Jednak nie można powiedzieć, że jest to wyłącznie polski zwyczaj wigilijny. Wigilia to czas dzielenia się opłatkiem również na Słowacji, Litwie, Ukrainie, a także w Czechach i we Włoszech, gdzie ten zwyczaj zawitał jeszcze przed Polską. 

Jaka jest historia opłatka?

Opłatkiem dzielono się już nawet w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Wówczas na mszę przynoszono własny chleb. Wtedy też powstało słowo "eulogie", co oznaczało zwyczaj błogosławienia dostarczonego chleba. Po błogosławieństwu księdza wierni zabierali chleb do domu, a nawet wysyłali bądź osobiście zanosili bliskim i przyjaciołom, którzy z różnych przyczyn nie mogli sami pójść do kościoła.

Co oznacza zwyczaj łamania się opłatkiem?

Opłatek wigilijny symbolizuje chęć pojednania i pogodzenia się z ewentualnymi wrogami. Oczywistym wydaje się, że nie chcemy siadać do wigilijnego stołu z kimś, z kim dzieli nas chociażby cienka nić nieporozumienia. Pragniemy, aby ten posiłek był przepełniony rodzinnym ciepłem, miłością i wzajemnym poszanowaniem. Ważnym, symbolicznym elementem jest słowo "chleb", które nierozłącznie towarzyszy opłatkowi. Opłatek, właśnie jako symboliczny chleb, ma przypominać chrześcijanom o słowach modlitwy "Ojcze nasz" - "chleba naszego powszedniego daj nam Panie". 

Redakcja 07/12/2015

Zobacz koniecznie

Przeczytaj też

Nie przegap!