Historia świata, odc. 7 - Epoka przemysłu. Industrializacja i walka o władzę nad światem

Od Ameryki po Rosję, przez Europę, Afrykę i Bliski Wschód, industrializacja zmieniła oblicze świata. Ludzie mogli więcej produkować, dalej i szybciej podróżować, a także bogacić się w znacznie szybszym tempie niż dotychczas. Wraz z tymi przemianami rozpoczęła się też zacięta rywalizacja o rynki i surowce - rozpoczęła się walka o władzę nad światem.




W latach 30. XIX wieku w Chinach obowiązywał zakaz importu. Intensywny eksport i ograniczenie importu skutkowały tym, że gospodarka chińska bogaciła się w szybkim tempie. Jednym z głównych produktów, jakie Brytyjczycy zmuszeni byli w dużych ilościach kupować od Chińczyków była herbata. Świadomi jej potencjału i swojej przewagi gospodarczej Chińczycy żądali za herbatę wysokich opłat. Żeby przywrócić równowagę na rynku, Brytyjczycy zaczęli sprzedawać Chińczykom coś, co uzależnia jeszcze silniej niż ona - opium. Narkotyk szmuglowali z Indii, a następnie sprzedawali w Kantonie. Szacuje się, że w roku 1839 od opiatów było uzależnionych aż 12 milionów Chińczyków.

Żeby zwalczyć szkodliwą modę, zarządzono, że handel opium będzie odtąd karany śmiercią - cudzoziemcy poniosą ją przez ścięcie, Chińczycy - przez uduszenie. Handlarze opium z Kantonu nie chcieli jednak przyjąć tego do wiadomości i wyjechać z chińskiego państwa . Władze Kantonu wypowiedziały im wojnę. Wojnę psychologiczną. Żołnierze chińscy bezustannie hałasowali na ulicach miasta, całymi nocami bito w gongi. W końcu kupcy poddali się, a pozostawiony przez nich towar - dwadzieścia tysięcy skrzyń opium, wartych w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze trzysta milionów dolarów - został spalony. Oburzony takim potraktowaniem własnych obywateli rząd brytyjski wysłał do Chin marynarkę wojenną. Naprzeciwko siebie stanęły drewniane chińskie łodzie i flota kanonierek parowych, w tym pierwszy w historii świata pancernik Nemesis.

Tak rozpoczęły się wojny opiumowe (1839-1842 i 1856-1860), mające na celu wymuszenie na Chinach ustępstw w obrocie handlowym. Sprzymierzone siły Zachodu odniosły w nich zwycięstwo. Porty chińskie zostały otwarte dla międzynarodowego handlu, w tym także dla handlu opium. W Pekinie, do tej pory zamkniętym dla cudzoziemców, otwarto ambasady zwycięskich państw. Hongkong stał się brytyjską kolonią. Przesłanie, jakie Zachód wysyłał reszcie świata było jasne: rynki na wszystkich kontynentach muszą zostać otwarte dla handlu, a państwa, które nie ulegną temu wymaganiu, odczują na własnej skórze potęgę śmiercionośnych maszyn nowej industrialnej epoki...

Śledząc zmiany, jakie zachodziły na świecie w XIX wieku, w dalszej części siódmego epizodu „Historii świata" poznamy Jamesa Watta i George'a Stephensona, zawitamy do USA czasów Abrahama Lincolna, który podejmuje próbę zniesienia niewolnictwa, i do Rosji, gdzie zachodzi proces wyzwalania chłopów pańszczyźnianych. Potem wrócimy na Daleki Wschód, do Japonii, która otwiera się na świat po dziesiątkach lat izolacji i z pomocą zachodnich inżynierów wkracza na drogę industrializacji. A następnie powędrujemy do Afryki, która penetrowana jest przez ludzi Zachodu, poszukujących tam rynków zbytu i surowców, a konkretnie na ostatni z nie skolonizowanych obszarów tego kontynentu - Kongo. Nasza podróż zakończy się w Europie czasów I wojny światowej i rewolucji październikowej.




 

Redakcja 04/11/2014

Zobacz koniecznie

Przeczytaj też

Nie przegap!