Choroby odzwierzęce - czym możesz zarazić się od zwierząt?

Rozmaitymi chorobami możemy się zarazić od ssaków, ptaków, płazów, gadów, ryb i stawonogów. Niektóre z tych chorób mogą nie dawać żadnych widocznych objawów. Wszystko zależy od tego, w jaki rejon organizmu trafią larwy zwierzęcych glist. Czy wiesz jak uniknąć chorób odzwierzęcych?
Zdjęcie z artykułu: Choroby odzwierzęce - czym możesz zarazić się od zwierząt?
Choroby zwierzęceźródło:pixabay.com/ DominikSchraudolf

Człowiek może złapać różne choroby zarówno od zwierząt dzikich, jak i domowych. Przede wszystkim od ssaków, ale także od ptaków, płazów, gadów, ryb i stawonogów. Zjadając rybę możemy nabawić się np. tasiemca – bruzdogłowca. Jego larwy wprowadzamy do organizmu, jedząc niedosmażone mięso chorego szczupaka, okonia lub łososia. Kleszcze są nosicielami boreliozy i zapalenia mózgu. Wywołują je drobnoustroje przedostające się do krwi przez ślinę tego pajęczaka.
W przypadku zwierząt domowych problem polega na tym, że nie zawsze widać, że zwierzę jest chore. Czasem choroba zwierzęcia przebiega bezobjawowo, innym razem objawy może dostrzec tylko specjalista.

Jakimi chorobami najczęściej zarażamy się od zwierząt?

Od zwierząt najczęściej zarażamy się pasożytami. Tasiemcem nieuzbrojonym poprzez zjedzenie mięsa zakażonego bydła, a bąblowcowym, kiedy pozwolimy psu lizać się po ustach. Jesteśmy narażeni również na drobnoustroje przenoszone przez zwierzęta, takie jak: pierwotniaki, bakterie i wirusy.

Chorobą wywołaną przez pierwotniaki rozmnażające się w jelicie cienkim kota jest toksoplazmoza. Kot wydala z kałem pierwotniaki w formie odpornej na czynniki środowiska. Można się nimi zarazić podczas dotykania chorego kota i sprzątania jego odchodów. Pierwotniaki trafiają wówczas do organizmu człowieka przez usta: wystarczy dotknięcie ust ręką.  Aż 80% zachorowań na toksoplazmozę to skutek zjedzenia mięsa zwierząt, zarażonych przez koty.

Papuzicę wywołuje bakteria chlamydia psittaci, która jest obecna w ptasich odchodach i kurzu z piór. Niebezpieczną tularemię, objawiającą się owrzodzeniem, wywołuje bakteria pałeczkowata, którą możemy się zarazić poprzez kontakt z krwią królików, zajęcy, ptaków, a nawet gadów i płazów. Te ostatnie mogą zanieczyścić pałeczką tularemii, wodę stojącą, sprowadzając niebezpieczeństwo na kąpiących się w niej ludzi. Wściekliznę zaś wywołuje rhabdowirus obecny w ślinie chorych zwierząt.

Dlaczego do zakażeń chorobami odzwierzęcymi dochodzi rzadko?

Drogi ludzkich i zwierzęcych chorób wirusowych zwykle się nie krzyżują. Inne wirusy są miłośnikami ludzi, a zupełnie inne amatorami zwierząt. W ramach tych zwierzęcych, istnieje jeszcze dalsza specjalizacja. Dlatego nie możemy się zarazić wirusem grypy kota, a kot nie zarazi nim ani nas, ani psa. Możemy za to zarazić się grypą szympansa, który jest do nas wystarczająco podobny (aż w 98,9% genów). Dlatego powinniśmy trzymać nasze wirusy z daleka od klatek z małpami. Kot, pies, krowa i kanarek nie stanowią ze swoimi wirusami żadnego niebezpieczeństwa dla ludzi ani dla siebie nawzajem.

Wąglik to choroba zakaźna wywołana przez laseczkę wąglika. Zwykle atakuje bydło, owce i konie, czyli wszystko co poskubuje rośliny z przyklejonymi do nich przetrwalnikami bakterii. Psy i koty również mogą zarazić się wąglikiem i podać go dalej.

Człowiek może się zarazić od zwierząt również prionami. Zwierzę chore na „chorobę wściekłych krów” ma w komórkach ciała wadliwie zbudowane priony (białka), działające niszcząco. Wadliwe priony, przedostając się do ludzkiego organizmu, zaczynają zastępować prawidłowo działające białka. Skutek jest taki, że tkanka mózgowa zamienia się w gąbkę.

Czym najłatwiej się zarazić od zwierząt?

Toksykaroza to pasożytnicza choroba, wywoływana przez larwy kocich i psich glist. Larwy nie rozwijają się w ludzkim organizmie do postaci dorosłej. Wędrują z krwią do różnych części organizmu i tam niszczą tkankę. Najniebezpieczniejsze są te, które dotrą do płuc, ośrodkowego układu nerwowego i gałek ocznych. Maleńkie jaja pasożytów możemy połknąć na przykład oblizując wargi, których wcześniej dotknęliśmy brudną ręką. Jajami zakażona może być nawet połowa gleby parków, podwórek i piasku plaż. Trafiają tam z odchodami chorych zwierząt i mogą latami czekać na nosiciela. Nie giną nawet podczas mrozów. Wystarczy  zdjąć zabłocone buty, żeby jaja przykleiły się do rąk. Można też zarazić się przez pogładzenie sierści zwierzęcia. Najczęściej toksokarozą zarażają się dzieci, bawiące się w piaskownicach, do których mają dostęp koty i psy. W Polsce glista kocia występuje u zwierząt z częstością 7–76%, psia z częstością 5–35%. 

Zdjęcie z artykułu: Choroby odzwierzęce - czym możesz zarazić się od zwierząt?
Kleszczźródło:pixabay.com/ skeeze

Które z chorób odzwierzęcych są najrzadsze?

To wścieklizna, pryszczyca, gąbczaste zwyrodnienie mózgu i papuzica. Na papuzicę choruje w Polsce rocznie tylko kilka osób. Przypadki pryszczycy i wścieklizny są jeszcze rzadsze. Nie odnotowano dotąd żadnego przypadku gąbczastego zwyrodnienia mózgu.

Które z chorób odzwierzęcych są najgroźniejsze?

Jaglica, choroba wywoływana przez drobnoustroje, których nosicielami są m.in. papugi, może spowodować zniszczenie rogówki, a nawet ślepotę małego dziecka.

Niektóre choroby zwykle niezbyt niebezpieczne, mogą mieć bardzo ciężki przebieg. Należą do nich tasiemczyce. Larwy tasiemca mogą umiejscowić się w gałce ocznej lub mózgu, doprowadzając do ślepoty, a nawet śmierci.

Kleszczowe zapalenie mózgu jest śmiertelne w znikomej liczbie przypadków (1–2%), ale jego następstwem może być zanik lub niedowład mięśni. Istnieje szczepionka, zapobiegająca tej chorobie.

Które z chorób są nieuleczalne?

Wścieklizna zawsze kończy się śmiercią po 2–6 dniach od pierwszych objawów. Zaczyna się po kilkudziesięciu dniach od ugryzienia przez chore zwierzę lub infekcję rany, do której dostała się jego ślina. Zanim nastąpią objawy, jest jeszcze czas na zneutralizowanie wirusa szczepionką.

Włośnica, którą człowiek zaraża się jedząc niedogotowane mięso chorych świń lub dzików i wędliny wędzone w niskiej temperaturze, jest nieuleczalna. Mimo to można z nią żyć (nawet w 70–97% przypadków), o ile inwazja wywołujących ją larw włosieni jest niewielka. Badania ujawniły, że na włośnicę zmarł Wolfgang Amadeusz Mozart.

Nieuleczalne jest gąbczaste zwyrodnienie mózgu. Chociaż pierwsze objawy pojawiają się nawet 20 lat po zarażeniu, chory umiera w ciągu kilkunastu tygodni od ich wystąpienia. Dotychczas udało się wyleczyć tylko jedną zarażoną osobę.

Czy wszystkie choroby odzwierzęce wymagają leczenia? 

Prawie wszystkie. Wyjątkiem jest tzw. choroba kociego pazura, którą możemy się zarazić od psa - przez ugryzienie lub od kota - przez podrapanie. Bakteria przedostająca się do krwi, zwykle ginąca samoistnie, może jednak wywołać poważne powikłania, np. zapalenie mózgu lub płuc. Dlatego dla bezpieczeństwa trzeba się poddać leczeniu antybiotykiem.

Nie wymaga leczenia wszawica. Walka z nią polega na wytępieniu wszy. Nie jest to łatwe. Dwie ostatnie pary odnóży tych owadów mają pazurki, którymi mocno trzymają się włosów. Wesz puszcza włos dopiero wtedy, kiedy się ją silnie pociągnie. Gdyby miała wielkość i wagę człowieka, oderwałoby ją dopiero przywieszenie 150–tonowego ciężaru! Na szczęście myjące środki chemiczne odbierają wszom siłę i życie.

.. Zobacz też: "Dzikie sieroty" za darmo na VOD!
 

Redakcja 10/04/2017

Zobacz koniecznie

Przeczytaj też

Nie przegap!